E-healthweek
Online screening als oplossing voor lange wachtlijsten in de GGZ

Lionarons GGZ en CZ verwachten dankzij de vroegtijdige online screening van TelePsy de wachtlijsten te verkorten.

De wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) zijn lang, te lang. Door de huisarts verwezen cliënten staan vaak maandenlang op de wachtlijst, voordat zij daadwerkelijk met een behandeling voor hun psychische klachten kunnen starten. Terwijl de cliënten staan te wachten, verergeren klachten vaak, waardoor het leed voor cliënten alleen maar groter wordt. Er is hierdoor vaak intensievere of meer specialistische (en dus duurdere) zorg nodig als de behandeling dan eindelijk kan starten.
Cliënten onnodig lang op wachtlijst

Een cliënt kan vaak onnodig lang en onterecht op een wachtlijst staan. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat een verwijzing onvolledig of niet voldoende gevalideerd is. Daarnaast kan bij de intake blijken dat de verwijzing onterecht is en de GGZ-instelling geen passend aanbod blijkt te hebben voor de cliënt in kwestie. De GGZ-instelling moet de cliënt (na tussenkomst van de verwijzer) dan alsnog naar een andere aanbieder verwijzen. Aangezien de wachtlijsten overal lang zijn, bestaat het gevaar dat de cliënt daar vervolgens opnieuw op een (lange) wachtlijst komt te staan. “En intussen verergert de problematiek en voelt de cliënt zich niet gehoord”, aldus Wilma Noteborn, manager Ketenzorg bij Lionarons GGZ en projectleider van dit project. “We hebben het vermoeden dat onze wachtlijsten, maar ook die van andere GGZ-aanbieders zijn vervuild en dat er heel wat cliënten op staan, die elders verwezen hadden moeten worden. Soms blijkt dat helaas zelfs pas na de intake of als de cliënt al een aantal behandelsessies heeft gehad.”
Wachtlijsten aanpakken met e-health

Verzekeraars en GGZ-instellingen zoals Lionarons GGZ spannen zich al jaren in om de wachtlijsten zo kort mogelijk te houden en de zorg zo efficiënt mogelijk in te richten. Alle partijen zien e-mental health als een van de mogelijke oplossingen voor de wachtlijstproblematiek.
Met dank aan zorgverzekeraar CZ heeft Lionarons GGZ onlangs goedkeuring gekregen om e-health voorafgaand aan de behandeling in te zetten. Notabene is Lionarons GGZ in de Nationale e-healthweek in samenwerking met e-health aanbieder TelePsy van start gegaan met een project. In dit project ontvangen CZ-verzekerden die naar Lionarons GGZ zijn verwezen en op de wachtlijst staan, direct na aanmelding een online screening van TelePsy. Cliënten worden gescreend, voordat ze worden ingeschreven bij de instelling of aan een intake deelnemen. Mocht blijken dat Lionarons GGZ geen passend aanbod heeft voor de klachten van de cliënt, dan kan deze direct worden doorverwezen. Op die manier wordt voorkomen dat zij onnodig wachten.
“Als een cliënt naar een GGZ-instelling wordt verwezen, dan moet de verwijzing zijn gebaseerd op een objectief screeningsinstrument dat de verwijzer heeft gebruikt om de (vermoedelijke) diagnose van de cliënt vast te stellen. Het viel ons op dat we de laatste tijd in toenemende mate verwijzingen ontvangen waarin de (te verwachten) diagnose slechts zeer summier wordt benoemd”, aldus Wilma. “Ook ontbreken vaak een beschrijving of de uitkomsten van het diagnostisch instrument dat de verwijzer heeft gebruikt om de (voorlopige) GGZ diagnose vast te stellen.”
Wilma Noteborn legt uit: “Na verwijzing wordt de cliënt ingeschreven voor een behandeling bij de GGZ-instelling. Als de uitkomsten van een gevalideerd screeningsinstrument ontbreken, is de GGZ-instelling verplicht deze bij de verwijzer op te vragen om in aanmerking te komen voor financiering van de behandeling. Dit vormt een extra administratieve belasting voor zowel de verwijzer, als de GGZ-instelling.”
TeleScreen als passende oplossing

Toen Lionarons GGZ bij CZ het vermoeden van de “vervuilde” wachtlijsten signaleerde, bleek de zorgverzekeraar ook al op de hoogte van deze ontwikkeling. “CZ was bereid de handen met ons ineen te slaan om te werken aan de oplossing die wij voor dit probleem hadden bedacht”.
Wilma legt uit: “Een mogelijke oplossing is volgens ons dat we zo snel mogelijk helder krijgen of een verwezen cliënt wel bij ons thuishoort of beter elders hulp kan zoeken. Dus zonder dat de cliënt maanden voor niets op de wachtlijst staat. We kunnen de cliënt (en verwijzer) dan zo vroeg mogelijk op het juiste spoor zetten”.

Lionarons GGZ zet tijdens de diagnostiekfase al jaren online screeningsinstrumenten van TelePsy in. Dr. Ies Dijksman, psycholoog en manager Research and Development bij TelePsy legt uit: “Onze TeleScreen bleek een passende oplossing voor het probleem dat Lionarons GGZ signaleerde. De TeleScreen is een zelfrapportagevragenlijst gericht op de screening van mensen met een GGZ-hulpvraag. Het instrument screent op de belangrijkste psychiatrische aandoeningen en andere problemen die een reden voor zorg kunnen zijn. Nadat de vragenlijst is ingevuld, volgt een telefonisch consult met een psycholoog om de testresultaten nog beter te kunnen duiden. Lionarons GGZ ontvangt van TelePsy een adviesrapport met een werkhypothese, voorlopige DSM-5 classificatie en echelonadvies (bijvoorbeeld behandeling binnen de generalistische basis, specialistische GGZ of andersoortige zorg). De TeleScreen kan ingezet worden bij het triëren van casuïstiek met enkelvoudige problematiek, maar ook bij vermoedens van complexe pathologie, zoals onderliggende persoonlijkheidsproblematiek.” De afgelopen jaren heeft Ies samen met haar collega’s van de vakgroep Huisartsgeneeskunde van Maastricht University, promotieonderzoek gedaan naar de TeleScreen.

Ies en Wilma besluiten: “Door de handen ineen te slaan, hopen we de wachtlijst van Lionarons GGZ te kunnen opschonen, zodat er alleen nog terecht verwezen cliënten op staan. We zijn echter nog maar net begonnen met dit project. Over een jaar zal moeten blijken of het vroegtijdig inzetten van dit online screeningsinstrument helpt bij het verkorten van de wachtlijsten. We hopen dat ook andere GGZ-instellingen van onze ervaringen gebruik gaan maken.”